ඡායාරූප මගින් තොරතුරු සමාජය නිරූපනය වන ආකාරය (කොළඹ නාගරික සමාජ අවකාශය ඇසුරෙන්)

එම්.ජී.එල්. මහේෂ් පේ‍්‍රමරත්න

එස්. ජගන් ප‍්‍රකාශ්

හසිත පීරිස්

පී.ජී. පබසරා සෙව්වන්දි

එෆ්. සරුනා

ටී. ගයාෂාණි ප‍්‍රනාන්දු

හැඳින්වීම

පුද්ගලයන් ජීවත්වන සමාජ සන්දර්භ පිළිබඳව අවබෝධ කරගැනීමේදී ”තොරතුරු සමාජය” යන සංකල්පය වැදගත් වේ. විකිපීඩියා විශ්ව කෝෂය තොරතුරු සමාජය යන්න නිර්වචනය කර ඇත්තේ ”සුවිශේෂ ආර්ථික, දේශපාලන හා සංස්කෘතික කි‍්‍රියාකාරකම් පිළිබඳව තොරතුරු නිර්මාණය කරන, බෙදාහරින, භාවිත කරන, අනුකලයන කරන හා නිරූපණය කරන සමාජයක් ලෙසය” (විකිපීඩියා විශ්ව කෝෂය 2011). මෙම නිර්වචනය අනුව දැකිය හැක්කේ තොරතුරු සමාජය තුළ විවිධ සමාජ ක‍්‍රියාකාරකම් සිදුවන අතර, එම කි‍්‍රයාකාරකම් හා තොරතුරු විවිධාකාරයෙන් බැඳී ක‍්‍රියාත්මක වන බවයි. මෙහිදී තොරතුරු යනු ”හුදෙක් අන්තර්ජාලය පමණක් නොව, විවිධ මාධ්‍යවල බලපෑම හෝ විවිධ නිෂ්පාදන මාධ්‍ය පිළිබඳ කතිකාවක් ද වේ” (විකිපීඩියා විශ්ව කෝෂය 2011). ඉහත සමස්ත අදහස් දැක්වීමට අනුව දැකිය හැක්කේ තොරුතුරු සමාජය යනු විවිධ සමාජ ක‍්‍රියාකාරකම් සම්බන්ධව, විවිධ ජන සන්නිවේදන මාධ්‍යයන් මගින් තොරතුරු මත පදනම් වී ක‍්‍රියාත්මක වන සමාජ ව්‍යූහයක් බවයි.

මෙම ලිපිය මගින් මූලික වශයෙන් කොළඹ නගරය තුළ 2011 වර්ෂයේ පෙබරවාරි මස 08 දින පෙ.ව. 9.30 සිට 11.30 දක්වා කාලය අතරතුර ගත් ඡායාරූප මත පදනම් වී කොළඹ නාගරික සමාජ අවකාශය තුළ ඉහත අර්ථ දක්වන ලද තොරතුරු සමාජය ක‍්‍රියාත්මක වූ ආකාරය පිළිබඳ විශ්ලේෂණාත්මක ඉදිරිපත් කිරීමක් සිදු කරනු ලැබේ. නමුත් මෙම ඡායාරූප තුළට කොළඹ නාගරික සමාජ අවකාශය තුළ පවතින සෑම සමාජ සන්දර්භයක්ම ඇතුළත් නොවන බවත්, ප‍්‍රධාන වශයෙන්ම ශ‍්‍රී ලංකා මධ්‍යම බස් නැවතුම්පල අවට ප‍්‍රදේශය පමණක් මෙම විශ්ලේෂණයට ඇතුළත් වී ඇති බව සැලකිය යුතුය. මෙම විශ්ලේෂණයේ ඉදිරි කොටසින් මෙම සමාජ අවකාශය තුළ තොරතුරු සමාජය ක‍්‍රියාත්මක වූ විවිධ ස්වරූපයන් පිළිබඳව ඉදිරිපත් කරන අතර, අවසානයේදී සමස්තය පිළිබඳ සමාලෝචනයක් ද ඉදිරිපත් කෙරේ.

කොළඹ නාගරික සමාජ අවකාශය තුළ තොරතුරු සමාජය කි‍්‍රයාත්මක වූ ආකාරය

clip_image002

Anne Mcclintock (1995) දක්වා ඇත්තේ ගෝලීය වෙළඳ දැන්වීම්, යුරෝපයේ අධිරාජ්‍යයන්ගේ රුචිකත්වය හා ඔවුන්ගේ ව්‍යාප්තිය සඳහා දැන්වීම් මාධ්‍ය යොදාගත් බව දක්වයි (උපුටා ගත්තේ Neloufer De Mel ගෙනි 56). මෙම ඡායාරූපයෙන් ද දැක්වෙන්නේ කාර්යබහුල වීදියක්දී දේශපාලන මතවාදය ජනතාව වෙත පොස්ටර් මාධ්‍ය උපයෝගි කරගෙන ප‍්‍රචාරණය සිදු කෙරෙන ආකාරය වේ.

clip_image002[4]

අතිශය කාර්යබහුල සංඝරාජ මාවතෙහි පිහිටි පොදු වෙළඳපලෙහි සපත්තු වෙළඳසැලක වෙළෙන්දෙක් කොතරම් කාර්යබහුල පුද්ගලයෙකු වුවද ලැබෙන විවේකය තුළ දී මුදිත මාධ්‍යට අයත් වන පුවත්පත් මාධ්‍ය උපයෝගි කරගෙන තොරතුරු ලබාගන්නා ආකාරය නිරූපනය වේ.

clip_image002[6]

ඉතා කාර්යක්ෂම හා පහසු ක‍්‍රමයකින් ක‍්‍රිකට් වැනි ජනප‍්‍රිය ක්ෂේත‍්‍රයන් හා ජනපි‍්‍රය පුද්ගලයන් උපයෝගී කරගෙන වෙළඳ ප‍්‍රචාරණය හරහා ජනතාව වෙත තෙරතුරු සන්නිවේදනය කිරීමේ අවස්ථාවක් මෙම ඡායාරූපයෙන් දැක්වේ.

clip_image002[8]

කාර්යබහුල වීදියක පුද්ගල චර්යාව පාලනය කිරීම පිණිස තොරතුරු සමාජයේ භාවිතයන් ක‍්‍රියාත්මක වන ආකාරය මෙම ඡායාරූපයෙන් දැක්වේ. මෙහිදී මාර්ග සංඥා පුවරු, රථවාහන අංශයේ පොලිස් නිලධාරියා, මාර්ගයේ කහ ඉර, යකඩ වැඩ වැනි දේ මගින් පුද්ගලයන් මෙම සමාජ අවකාශය තුළ හැසිරිය යුතු ආකාරය පිළිබඳ තොරතුරු සන්නිවේදනය කිරීම සිදු වේ.

clip_image002[10]

සංඝරාජ මාවත තුළ පිහිටි පලතුරු අලෙවිසැලෙක එක් එක් පලතුරුවල මිල ගණන් ප‍්‍රදර්ශනය කරමින් පාරිභෝගිකයා දැනුවත් කරන අන්දම නිරූපනය වේ.

clip_image002[12]

ජංගම දුරකතන අලෙවි සැලක් තුළ පාරිභෝගිකයෙකු විසින් තොරතුරු සමාජය තුළ නූතන තාක්ෂණය සමඟ බැඳී පවතින කාර්යක්ෂම සන්නිවේදනය මාධ්‍යයක් ලෙස භාවිත කරනු ලබන ජංගම දුරකථනයක් පිළිබඳව තොරතුරු විමසන ආකාරය මින් නිරූපනය වේ. මෙහිදී සෘජු වාචික සන්නිවේදනය උපයෝගි කරගෙන මූලික වශයෙන් තොරතුරු හුවමාරු වන ආකාරයක් ද දැකිය හැකිය.

clip_image002[14]

ජනාකීර්ණ වීදියක කාන්තාවක් විසින් පුරුෂයෙකුගෙන් වෙලාව විමසීමෙන් තොරුතුරු සන්නිවේදනය කරගන්නා ආකාරය නිරූපනය වේ.

clip_image002[16]

පුද්ගලයන්ට සංකීර්ණ සමාජ අවකාශයක් තුළ තමන් විසින් යා යුතු දිශාව පිළිබඳ නිවැරදිව තොරතුරු සන්නිවේදනය කරගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වන අතර, මෙම ඡායාරූපයෙන් නිරූපනය වන්නේ එලෙස සංකීර්ණ ප‍්‍රවාහන පද්ධතිය තුළ ගමනාගමනය සිදුවන මාර්ගයක් පිළිබඳව තොරතුරු සන්නිවේදනය වන එක් ආකාරයක් පිළිබඳව වේ.

clip_image002[18]

මෙම ඡායාරූපයෙන් දැක්වෙන්නේ මැනිං වෙළඳපොළ හා ඔවුන්ගේ ත‍්‍රීරෝද රථ සේවාව පිළිබඳ පාරිභෝගික ජනතාව දැනුවත් කිරීම හා පාරිභෝගිකයාට තම අදහස් ප‍්‍රකාශ කිරීමට අවකාශයක් සපයා ඇති ආකාරය නිරූපනය කරන බලන ප‍්‍රචාරණ ක‍්‍රමයකි.

clip_image002[20]

ගමන් මළු අලෙවි සැලක් තුළ පුවත්පතක් ඇසුරින් තොරතුරු සන්නිවේදනය කරගැනීමේ අවස්ථාවක් මෙම ඡායාරූපයෙන් දැක්වේ.

සමාලෝචනය

පූර්ව ශිෂ්ටාචාර යුග පසු කරමින් පශ්චාත් නූතන සමාජ තෙක් පියනගා ඇති වර්තමාන සමාජ ලෝකය මේ වන විට ගෝලීයකරණයේත්, උසස් දියුණු තාක්ෂණයේත් පහස අත්විඳිමින් සිටී. එබැවින් සූසන් සොන්ටැග් ද දක්වන පරිදි අතීතයට සාපේක්ෂව තාක්ෂණයේ දියුණුවත් සමඟ ඉතා විශාල ප‍්‍රමාණයේ සිට ඉතා කුඩා පහසුවෙන් රැගෙන යා හැකි මට්ටම තෙක් දියුණුව ඇති කැමරා හරහා ඡායාරූප ලබාගැනීම යන්න ඉතා පහසු දෙයක් බවට පත් වී තිබේ. මෙවැනි තත්ත්වයක් මගින් ලබාගත් ඡායාරූප ඇසුරු කරගනිමින් මෙම ලිපිය මගින් උත්සහ ගනු ලැබුයේ නාගරික සමාජ අවකාශයක් තුළ තොරතුරු සමාජය කි‍්‍රියාත්මක වන ආකාරය පිළිබඳව ඉදිරිපත් කිරීමට වේ.

මෙම ලිපිය තුළ දක්වන ලද ඡායාරූප මගින් දැකිය හැකි වූයේ වෙළඳ දැන්වීම්, දැන්වීම් පුවරු, ඡායාරූප, පුවත්පත්, වාචික සන්නිවේදනය, සංඥ පද්ධති යනාදී විවිධ සන්නිවේදන මාධ්‍ය ඔස්සේ ජනතාව වෙත තොරතුරු සන්නිවේදනය සිදුවන බවයි. එහිදී මෙම විවිධ මාධ්‍ය උපයෝගි කරගනිමින් දේශපාලන, ආර්ථික හා සමාජ වශයෙන් විවිධ ක්ෂේත‍්‍රයන් පිළිබඳ තොරතුරු සන්නිවේදනය සිදු කර ඇති බව දැකිය හැකිය.

මේ අනුව තොරතුරු සමාජය පිළිබඳ ඉදිරිපත් කළ මෙම ලිපිය මගින් අවසන් වශයෙන් දැක්විය හැකි වන්නේ කොළඹ නාගරික සමාජ අවකාශයක් තුළ දේශපාලන, ආර්ථික, සමාජ හා සංස්කෘතික යනාදී විවිධ ක්ෂේත‍්‍රයන් පදනම් කරගනිමින් විවිධ සන්නිවේදන මාධ්‍ය උපයෝගි කරගනිමින් තොරතුරු සන්නිවේදනය සිදුවීම හෙවත් තොරතුරු සමාජයක් ක‍්‍රියාත්මක වන බවයි.

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: