කාල් මෑන්හයිම්ට අනුව ‘සිතීම’ යනු කුමක්ද?

චමත්කා දේවසිරිclip_image002

කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ සිව්වන වසරේ ඥානය පිළිබඳ සමාජවිද්‍යාව පාඨමාලාවේ අමතර කියැවීම් වශයෙන් නිර්දේශිත කාල් මෑන්හයිම්ගේ ‘අයිඩියලොජි ඇන්ඩ් යුටෝපියා’ කෘතියේ, මිනිස් සිතීමේ සමාජයීය ප්‍රභවය පිළිබඳ කියැවෙන උද්ධෘත කිහිපයක් පරිවර්තනය කර දැක්වීමට කැමැත්තෙමි. හන්ගේරියාවේ උපන් යුදෙව් ජාතික කාල් මෑන්හයිම් ඥානය පිළිබඳ සමාජවිද්‍යාවේ වර්ධනයට දැඩි බලපෑමක් ඇති කළ සමාජ විද්‍යාඥයෙකි. ‘අයිඩියලොජි ඇන්ඩ් යුටෝපියා’ (1936) ලිවීමදී මෑන්හයිම්ගේ අරමුණ වූයේ "පොදු ජීවිතය තුළ සහ දේශපාලනය තුළ සාමූහික ක්‍රියාකාරීත්වයේ මෙවලමක්" වශයෙන් "සිතීම" ක්‍රියාකාරී වන ආකාරය විමර්ශනය කිරීමයි.

  • "ඥානය පිළිබඳ සමාජවිද්‍යාවේ මූලික තර්කය වන්නේ සමාජයීය ප්‍රභවයන් නොපැහැදිලිව සහ සැඟවී පවතින තාක්කල්, නිවැරදිව තේරුම් ගත නොහැකි, සිතීමේ ක්‍රම තිබෙන බවය" (පි. 2).
  • "සිතීමේ හැකියාව ඇත්තේ පුද්ගලයාට පමණක් බව ඇත්තෙන්ම සත්‍යයකි. පුද්ගලයන්ගේ ඔළුවලට උඩින් හා ඔවුන් වෙනුවෙන් සිතන්නාවූ සහ පුද්ගලයා හුදෙක් එහි අදහස් ප්‍රතිනිශ්පාදනය කරන්නාවූ සාමූහික මනස වැනි පාරභෞතික වස්තුවක් නැත. ඒ කෙසේ වෙතත්, මේ තුළින් පුද්ගලයකු පොළඹවන්නාවූ සියලු අදහස්වල සහ භාවයන්වල ප්‍රභවය ඔහු තුළම ඇතිවන බවත්, ඒවා නිවැරදිව අර්ථ දැක්විය හැක්කේ හුදෙක් ඔහුගේ ජීවන අත්දැකීම් මත පදනම් වී බවත් යන නිගමනයන්ට එළැඹීම වැරදිය" (පි. 2).
  • "එක් පුද්ගලයෙක් නිරීක්ෂණය කිරීමෙන් පමණක් භාෂාවක් තේරුම් ගැනීමට හෝ අත්පත් කර ගැනීමට ගන්නා උත්සහය වැරදි වන සේ ම (මන්ද යත්, ඔහු කථා කරන්නේ ඔහුට මාර්ගය සකසා දුන් සමකාලීනයන් සහ පූර්වකාලීනයන්ගේ භාෂාවක් මිස, ඔහුගේම භාෂාවක් නොවන නිසා), එක් පුද්ගලයකුගේ මනස තුළ යම් දෘෂ්ටියක සම්භවයට පමණක් අදාලව එම දෘෂ්ටියේ සමස්තය තේරුම් කිරීම වැරදිය" (පි. 2-3).
  • "ඔහු කථාකරන්නේ ඔහුගේ සමූහයේ භාෂාවයි; ඔහු සිතන්නේ ඔහුගේ සමූහය සිතන ආකාරයටයි" (පි.3).
  • "ඔහුට ඔහුගේ ප්‍රයෝජනය සඳහා සොයාගත හැක්කේ සමහර වචන සහ ඒවායෙහි අරුත් පමණකි. මේවා අවට ලෝකය වෙත එළැඹීමට ඇති ප්‍රවේශ මාර්ග විශාල වශයෙන් නිර්ණය කරනවා පමණක් නොව, මෙතෙක් දුරට යම් යම් දේවල් සමූහයට හෝ යම් පුද්ගලයකුට ඉන්ද්‍රියගෝචර වී ඇත්තේ, එයට ළඟා විය හැකි වී ඇත්තේ කුමන කෝණයන්ගෙන්ද සහ ක්‍රියාවේ කුමන සංදර්භයන් තුළද යන්නද ඒත් සමඟම පෙන්වා දෙයි" (පි.3).
  • "ඥානය පිළිබඳ සමාජවිද්‍යාව උත්සහ කරන්නේ පුද්ගලික වශයෙන් වෙනස් වූ සිතීම් හුදෙක් ඉතා සෙමින් සහ ක්‍රමිකව මතුවන්නාවූ, ඓතිහාසික- සමාජයීය තත්ත්වයක සංයුක්ත වාතවරණයක් තුළ සිතීම තේරුම් ගැනීමටයි. මේ අනුව, සිතන්නේ සාමාන්‍ය වශයෙන් මිනිසුන් නොව, සිතීම සිදුකරන්නේ හුදෙකලා වුණු පුද්ගලයින් ද නොව, සිතීම සිදුකරන්නේ යම් නිශ්චිත අවස්ථාවන්වලට ප්‍රතිචාර දැක්වීම සඳහා තම සාමූහික තත්ත්වය පිලිබිඹු කරන්නාවූ නිමක් නැති ප්‍රතිචාර මාලාවක් තුළින් සිතීමේ යම් විලාශයක් ගොඩනඟා ගෙන ඇති යම් සමූහයක මිනිසුන්ය" (පි. 3).

clip_image004

  • "වඩා නිවැරදිව කිවහොත්, එක් පුද්ගලයෙක් සිතනවා යැයි කීම වැරදිය. යම් පුද්ගලයෙකු ඔහුට පෙර අන් අය විසින් සිතා ඇති දේ තව දුරට සිතීම සඳහා සහභාගී වෙනවා යැයි කීම වඩා නිවැරදිය. ඔහු යම් අවස්ථාවකට ඔබින සිතීමේ රටාවන් සමඟ යම් උරුම වූ අවස්ථාවකට මුහුණ දෙන අතර ඔහු උරුමයෙන් ලද ප්‍රතිචාර විධි මත විස්තාරණය කිරීමට උත්සහ කරයි, එසේත් නැතිනම්, සිය අවස්ථාවේ වෙනස්වීම් නිසා උද්ගත වී ඇති අළුත් අභියෝගවලට වඩා උචිත ලෙස මුහුණ දීම සඳහා වෙනත් ප්‍රතිචාර ආදේශ කිරීමට උත්සහ කරයි. මේ අනුව සෑම පුද්ගලයකුම යම් සමාජයක් තුළ හැඳී වැඩීම හේතුවෙන් දෙආකාරයකින් පූර්වනිර්ණයකට පාත්‍ර වී ඇත: එක් අතකින් ඔහුට හමුවන්නේ කලින් සකස් කරන ලද අවස්ථාවන් ය, අනෙක් අතට ඔහුට එම අවස්ථාව තුළ කලින් සකසන ලද සිතීමේ සහ ක්‍රියා කිරීමේ රටාවන් ද හමු වේ" (පි. 3).
  • "සමූහයක ජීවත් වන මිනිසුන් හුදෙක් වෙන් වූ පුද්ගලයන් ලෙස භෞතික වශයෙන් පවතිනවා පමණක් නොවේ. එමෙන්ම ඔවුන් අවලෝකනය කරන්නාවූ මනසක් වැනි යමක වියුක්ත මට්ටම් තුළින් ලෝකයේ වස්තූන් හා නොගැටෙන්නා සේම, ඔවුන් එය කරන්නේ විශේෂයෙන් හුදෙකලා වුණු ජීවීන් වශයෙන් ද නොවේ. ඊට පරස්පරව, මිනිස්සු නන් අයුරින් සංවිධානය වූ සමූහ තුළ එකිනෙකා සමඟ සහ එකිනෙකාට විරුද්ධව කටයුතු කරන අතරම, එකිනෙකා සමඟ සහ එකිනෙකාට විරුද්ධව සිතීම ද සිදු කරති. සමූහවලට බැඳී පවතින මෙම පුද්ගලයෝ තමන් අදාල වන සමූහවල ලක්ෂණවලට සහ තත්ත්වයන්ට අනුකූල වන පරිදි අවට ලෝකයේ ස්වභාව ධර්මය සහ සමාජය වෙනස් කිරීමට හෝ යම් තත්ත්වයක පවත්වා ගැනීමට හෝ උත්සුක වෙති. මෙම සාමූහික ක්‍රියාවලිය තුළ වෙනස් කිරීමට හෝ යමක් ඒ ආකාරයෙන්ම පවත්වා ගැනීමට ඇති අභිමතයේ මෙහෙය වීම, ඔවුන්ගේ ප්‍රශ්න, ඔවුන්ගේ සංකල්ප, සහ ඔවුන්ගේ සිතීමේ විධි උපදවන්නාවූ මෙහෙයුම් සාධකය සම්පාදනය කරයි" (පි.3-4).

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Comments

  • Sasanka Perera  On April 23, 2011 at 10:57 am

    These translations point towards a very useful project. Perhaps some of you can get together and translate into Sinhala some basic texts that are not easily accessible as a possible reader; this can be a project between the end of undergraduate studies and the beginning of formal employment or further studies. Publishing is an issue that can be thought about later. Good luck.

  • Chamathka Devasirie  On April 25, 2011 at 8:16 am

    Thank you, sir, for your advice. It’s a great idea. In fact, we always wanted to do something like this for all our friends out there who are interested in sociology. The blog makes things much easier.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: