Category Archives: Photographs

තොරතුරු සමාජය – ගාලූ මුවදොර ආශ‍්‍රිතව ලබා ගත් ඡායාරූප ඇසුරින්

වර්ණ කුලසූරිය

නිරෝෂා රුවන්පතිරණ

මධුරංගනී පොල්ගොල්ල

දිනූෂිකා ජයලත්

ධම්මිකා ජයසිංහ

clip_image002

හැඳින්වීම

තොරතුරු සමාජයක් (Information Society ) යනුවෙන් අදහස් කරන්නේ තොරතුරු, දැනුම සමඟ සන්නිවේදන තාක්ෂණය එකිනෙකට එකතු වීමයි. තොරතුරු සමාජයක් යන්න විවිධ අදහස් ඉදිරිපත් වී ඇත. එනම්,

“තොරතුරු තාක්ෂණ පශ්චාත් කාර්මීකරණ සමාජයේ සංස්කෘතික දේශපාලනික සහ සමාජීය ජීවිතය විපර්යාසයට ලක් කරයි. පශ්චාත් කාර්මීකරණ සමාජය තොරතුරු නිෂ්පාදනය හා බෙදා හැරීම මත පදනම් වී ඇත” (Webfinance 2011).

එනම් තොරතුරු සමාජයක් තුළ දී සංස්කෘතික, දේශපාලනික, සමාජීය වශයෙන් දැනුම, තාක්ෂණය සමඟ තොරතුරු එකිනෙකට සන්නිවේදනය වේ. මෙහි දී ඩැනියෙල් බෙල් (Daniell Bell) ගේ Coming of post industrial Society (1975) කෘතිය වැදගත් වේ. එහි දී “තොරතුරු සමාජය” යන නව අදහස සමාජය තුළ ඇතිවන ආකාරය ඔහුගේ පශ්චාත් කාර්මීකරණ න්‍යාය තුළින් පෙන්වා දී ඇත. 1980 දී ඔහු තොරතුරු (Facts) හා දැනුම (Knowledge) යන්නට ඉදිරියෙන් පශ්චාත් කාර්මීකරණය යන්න යොදන අතර පරිගණක හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය සමග අනාගතවාදය දියුණු වන බව පෙන්වා දෙන ලදි. ඩැනියෙල් බෙල්ගේ මෙම නිර්වචනයට සමගාමීව මැනුවෙල් කැස්ටල්ස් (Manuel Castells) තොරතුරු සමාජයක් යන්න විග‍්‍රහ කරනුයේ,

”තොරතුරු සමාජයේ නව වර්ගයේ සමාජයන් අතුරින් කේන්-ය ස්ථානයක ඇත. නිෂ්පාදනය සහ ආර්ථිකයට තොරතුරු තාක්ෂණය වැඩි වැදගත්කමක් ලබා දෙන අතර තොරතුරු සමාජය කාර්මික සමාජයක් ලෙස දැකිය හැකිය” (Castells 1995).

තොරතුරු සමාජයක් විග‍්‍රහයේ දී ඡායාරූප තුළින් යම් අදහසක් ඉදිරිපත් කිරීම වැදගත් වේ. එහි දී රෝලන්ඞ් බාත්ට අනුව වටහාගත හැකි යම් කිසි කේතයක් සැම විටම ප‍්‍රජානනය සම්බන්ධයෙන් ඇත. එනම් ඡායාරූපයක් තුළින් යම් අදහසක් ඉදිරිපත් විය යුතු බවයි. සැඳෑ කාලයේ ගාලූ මුවදොර හි දී දකින්නට ඇති සුවිශේෂී සන්සිද්ධීන් අපගේ ග‍්‍රහණයට නතු විය. එනම් ප‍්‍රජාව එක්තැන් කරන ”ඒකකයක්” වශයෙන් ගාලූ මුවදොර හැදින්විය හැකිය. එහි දී රැකියා අවස්ථාවන්, වාර්ගික විෂමතාවන්, වයස් පරතරයන්, විවේකය ගත කිරීම වැනි සමාජ සංසිද්ධීන් සහ පන්ති පරතරය මෙන්ම ඔවුන්ගේ රුචිකත්වයන් විවිධ බව අවබෝධ වේ. 2011 පෙබරවාරි මස 07 සහ 08 යන දිනයන්හි ගාලූමුවදොරෙහි සැඳෑ යාමයෙහි ලබා ගත් මෙම ඡායාරූප තුළින් ඒකාකාරීත්වය සහ විවිධත්වය අපේක්ෂා කරන පුද්ගල ජීවිතයන්ගේ විවිධ ස්වරූපයන් හා අවස්ථාවන් පෙන්වා දී ඇත. මෙහි දී ඡායාරූප ශිල්පයෙහි පවතින මොන්ටාජ් (Montage) මූලධර්මය සහ නූතන ඡායාරූප තාක්ෂණ ක‍්‍රමවේදයන් “Extremely close up” ඇසුරින් ලබා ගත් ඡායාරූප විශ්ලේෂණය කර ඇත.

විශ්ලේෂණයට බදුන් වන ඡායාරූප

clip_image002[4]

ඡායාරූප :01-සැඳෑ කල ගාලූ මුවදොර

විනෝදාස්වාදය සපයන සංචාරක පුරවරයක් වන ගාලූ මුවදොරෙහි ඒකරාශී වන විවිධ ප‍්‍රජාවන්ගේ දැක්ම ඉහත ඡායාරූපයෙන් නිරූපනය වේ. මෙහි දී දේශීය මෙන්ම විදේශීය සංචාරකයින්, බහු ජාතික සමාගම්, ස්වයං රැකියාවන්වල නිරත වන දේශීය පුද්ගලයින්, නිදහසේ සුව විදින පෙම්වතුන්, කායික මානසික සුවතාවයේ යෙදෙන්නන්, ආරක්ෂක නිළධාරින් සහ යාචකයින් දැකගත හැකිය. ඔවුන් විවිධ ජන වර්ග, ආගම් සහ සංස්කෘතීන්ට අයත් වේ. එබැවින් ගාලූ මුවදොර ප‍්‍රජාව එක්තැන් කරන, විවිධ සංස්කෘතීන් නියෝජනය කරන සහ මූල්‍යයමය මෙන්ම ආර්ථිකමය වටිනාකමක් සහිත භූමියක් බව විග‍්‍රහ කළ හැකිය.

clip_image002[6]

ඡායාරූප :02- උඩ පා වෙන සරුංගල් රුපියල් ශත කරන අපේ මිනිස්සු

පුද්ගලයන්ට ස්වයං රැුකියාවක් ලෙස මුදල් ඉපයිය හැකි සරුංගල් අලෙවිය ගාලූ මුවදොර තුළ වඩාත් ජනප‍්‍රිය ව්‍යාපාරයක් බවට පත්ව ඇත. විශේෂයෙන් කුඩා ළමුන්ගේ සිත් ආකර්ෂණය කර ගත හැකි අයුරින් විවිධ වර්ණ යොදා, විවිධ හැඩතල අනුව සරුංගල් නිමවා ඇති බව දැකගත හැකි වේ. තව ද බහුජාතික සමාගමක් වන කොකා කෝලා (Coca-Cola) ආයතනයෙහි දැන්වීම් කුටි මෙන්ම එහි අනුරුව රැගත් වාහන දැකගත හැකි ය. එනම් ගාලූ මුවදොරෙහි බහු ජාතික සමාගම්වලට මෙන්ම ස්වයං රැකියාවන් වලට ද වැඩි අවකාශයක් ඇති බව අනුමාන කළ හැකිය.

clip_image002[8]

ඡායාරූප :03 – මුහුදු සුළගින් ඔප් නැංවුන පවුලක අසිරිය

මෙම ඡායාරූපය තුළින් සැඳෑ සමයේ විවේක ගැනීමට පැමිණි වැඩිහිටි පුද්ගලයන් හා කුඩා දරුවකු නිරූපණය වේ. එහි දී කුඩා දරුවන්ගේ ආස්වාදයට සරිලන පරිදි විවිධ වර්ණයන්ගෙන් යුත් සෙල්ලම් බඩු දැකගත හැකිය. එහි දී කුඩා දරුවාගේ අවධානය විසිතුරු සෙල්ලම් බඩු කෙරෙහි යොමු වී ඇති බව පෙනේ. මෙම ඡායාරූපයේ (Composition) ගත් විට ප‍්‍රධාන තල තුනකට දැකිය හැකිය. එනම් අහස එක් තලයකිනුත්, මුහුද තවත් තලයකිනුත්, පුද්ගලයින් හා සෙල්ලම් භාණ්ඩ සහිත තණ බිම් ප‍්‍රදේශය තවත් තලයකිනුත් දැක ගත හැකිය.

clip_image002[10]

ඡායාරූපය: 04 – දේශීයත්වයට රුචිකරන විදේශිකයින්

මෙම ඡායාරූපය තුළින් දේශීය ආහාරවලට රුචිකත්වය ඇති විදේශිකයන් පෙන්නුම් කරයි. එනම් ”මඤ්ඤොක්කා” මිල දී ගන්නා විදේශිකයෙක් ද, ඔහු එන තුරු සිටින විදේශීය කාන්තාවක් ද මින් නිරූපිතය. තව ද ”කොකා කෝලා”(Coca-Cola) වෙළඳ කුටිය අසල එම බෝතල් දෙකක් අසල ඇතිව පුරුෂයන් දෙදෙනෙක් දැකිය හැකිය. මෙහි දී පුද්ගල රුචිකත්වයන් : (Taste) විවිධ බව අවබෝධ කරගත හැකිය. එනම් බෝර්ඩියෝට අනුව,

“රුචිකත්වය ගොඩනැගෙනුයේ භාවිත සහ වස්තු තුළිනි”.

(Bourdieu, 1995: 108)

මෙහි දී ”මඤ්ඤොක්කා” වැනි නිෂ්පාදන නිෂ්පාදන (Natural Product) විදේශයන්හි නිරන්තරයෙන් භාවිත නොවන බැවින් ගාලූ මුවදොරෙහි දේශීය නිෂ්පාදන වලට වැඩි අවධානයක් ඇති බව දැක ගත හැකිය.

clip_image002[12]

ඡායාරූපය :05- ලොවටම පෙනෙන මුත් පෙම් යුවළකට නොපෙනෙන ඔවදන

මෙහි දී විසාකා සබන් වෙළඳ ප‍්‍රචාරණ ආයතනය මගින් පුද්ගල චර්යාව පිළිබඳව අවවාදයක් සහිත දැන්වීම් පුවරුවක් සවි කර ඇත. එනම් ගාලූ මුවදොර ලොකු කුඩා කාගේත් ආකර්ෂණය, විනෝදය ගෙන දෙන අතරම විදේශිකයන්ගේ අවධානය යොමු වූ ස්ථානයකි. භාෂා තුනෙන්ම එම ඔවදන ලබා දී ඇති බැවින්, පුද්ගලයන් අවිනීතව හැසිරුණ හොත් ගාලූ මුවදොරෙහි ඇති සුන්දරත්වය නැති වනු ඇත. තව ද මෙම ඡායාරූපය තුළින් පෙම්වතුන් දෙදෙනෙකු තම මුහුණ නොපනෙන පරිදි කුඩය ආවරණය කරගෙන ඇත. ක‍්‍රැකවර් (Kracauer) දක්වන ආකාරයට ඡායාරූපය තුළින් යථාර්ථය නිරූපණය නොවන අතර එම මොහොත පමණක් නිරූපණය වේ (Kracauer, 1995). මෙහි දී ක‍්‍රැකවර් දක්වන ලද අදහස විග‍්‍රහ කළ හැකිය. එනම් පෙම්වතුන් ආදරයෙන් සිටින බව පෙනී ගියත් ඔවුන් සතු සියලූ අත්දැකීම් මින් නිරූපණය නොවේ. තව ද මෙම ඡායාරූපය Extremly Closeup Shot තුළින් ලබා ගෙන ඇත. එනම් සමීප ඡායාරූපයක් වන අතර ලබා දෙන පණිවිඩය සෘජුවම අවබෝධ වේ.

clip_image002[14]

ඡායාරූපය :06 සැඳෑවේ හමු වූ මුස්ලිම් හිතවතුන්

දවසේ වැඩ නිම වී වයස් බේදයකින්, වාර්ගිකත්වයකින් තොරව පුද්ගලයින් සැඳෑ සුවය විඳින අයුරු මින් නිරූපණය වේ. එනම් ගාලූ මුවදොර සියලූ පුද්ගලයන්ට විවෘත පාරාදීසයක් බව සිතිය හැකිය. තම ජාතියට අයත් පුද්ගලයින් මුණ ගැසෙන විට ඇතිවන මිත‍්‍රශීලී බැදීම මෙම ඡායාරූපයෙන් පෙනී යයි. මෙහි දී ඡායාරූපයෙහි දුර පෙන්වා ඇත. එනම් උස් ගොඩනැගිලි, ආහාර අලෙවිසැල් දැකගත හැකිය. තව ද මුස්ලිම්වරුන්ට අනන්‍ය වූ ඇදුම් රටාවන් වූ ස්ත‍්‍රී “හබායා” සහ පුරුෂයන්ගේ “ජුබ්බා” ඇදුම් ද හිස් වැසුම් ද සහිත මුස්ලිම් පුද්ගලයන් දැකගත හැකිය. මෙහි දී රෝලන්ඞ් බා(ර්)ත් (Roland Barthes) දක්වන ආකාරයට වටහා ගත හැකි යම් කිසි කේතයක් සැමවිටම ප‍්‍රජානනය සම්බන්ධයෙන් ඇතිවේ. ඡායාරූපය එම කේතයට සම්බන්ධයක් දක්වයි. ඒ අනුව මෙම ඡායාරූපය තුළ මුස්ලිම් ඇදුම් පැළදුම්, මුස්ලිම් ප‍්‍රජාව සංකේතවත් කරන කේත වශයෙන් හැදින්විය හැකිය.

clip_image002[16]

ඡායාරූපය : 07 – සුන්දරත්වය තුළ සැගවුණ අසුන්දරත්වය

ගාලූ මුවදොර සුන්දර මෙන්ම වාණිජ වටිනාකමකින් යුත් ස්ථානයකි. නමුත් ඒ සුන්දරත්වය තුළ අසුන්දර දසුන් දැකගත හැකිය. එනම් ලංකාවේ සෑම ප‍්‍රදේශයකම බරපතල ගැටලූවක් වී ඇති “කුණු කසල ඉවත් කිරීම” ගාලූ මුවදොරෙහි ද ගැටලූවක් වී ඇත. අවවාදයන් පනවා තිබුණත් එය පුද්ගල අවධානයට බඳුන් නොවන බව පෙනේ. මෙම ඡායාරූපය තල කිහිපයක විසිරී ඇත. පිටුපසින් සුපිරි හෝටල් දැක ගත හැකි අතර ඉදිරියෙන් කුණු කසල දැකගත හැකිය. වම් පසින් ආහාර පාන ලබාගත හැකි කුඩා කඩයක් වේ. තව ද කපුටන් දැක ගත හැකි වේ. ගාලූ මුවදොර විටෙක කපුටන්ගේ පාරාදීසයක් වනුයේ ඉවත ලන අපද්‍රව්‍යය තැන තැන දැමීම හේතුවෙන් මෙම ඡායාරූපය තුළ ඇති කුණු කසල තුළින් පුද්ගල මනසට අප‍්‍රසාදජනක හැගීම ඇති කරයි.

clip_image002[18]

ඡායාරූපය : 08 – විදේශිකයන්ට බාධාවක් වූ යදින්නන්

ගාලූ මුවදොර විදේශ විනිමය ලබාගත හැකි ස්ථානයකි. එනම් මුහුද සහ අවට වටපිටාව දේශීය මෙන්ම විදේශිකයන්ගේ අවධායට නතු වේ. නිදහස බුක්ති විදීමේ දී බාධාවන් නොපැවතිය යුතුය. විදේශිකයන්ගේ නිදහසට බාධා කරන යාචක කාන්තාවක් මෙම ඡායාරූපයේ නිරූපනය වේ. ඇයගේ ක‍්‍රියාවෙන් පලා යෑමට අනෙක් විදේශිකන් නැගිට යාමට දරන උත්සාහයක් දැකගත හැකිය. මෙහ දී Composition ගත් විට තල තුනකට දැකිය හැකිය. ඈත අහස, ගොඩනැගිලිවලින් යුක්ත ප‍්‍රදේශය සහ පුද්ගලයන් සිටින ප‍්‍රදේශය වශයෙනි.

clip_image002[20]

ඡායාරූපය :09 – කටුක නගරයේ කායික මෙන්ම මානසික සුවයත් එකම රාමුවක

නගරයේ සුන්දරත්වය හුදෙකලාව විදින විදේශිකයෙක් මෙහි දැකගත හැකිය. ඔහු විමසිලිමත් දෑසින් තමා පසු කර යන්නන් නිරීක්ෂණය කරයි. තව ද ශාරීරික සුවතාවයේ යෙදෙන පුද්ගලයන් තිදෙනෙකු අනෙක් පස දිස්වේ. ගාලූ මුවදොර මානසික මෙන්ම කායික සුවතාවයට ද යෝග්‍යය ස්ථානයකි. තව ද පසුබිමෙහි පෙනෙන අනෙකුත් ගොඩනැගිලි අභිබවා ප‍්‍රධාන මූල්‍ය ආයතනයක් වන ලංකා බැංකු (BOC) ගොඩනැගිල්ල දැකගත හැකිය.

clip_image002[22]

ඡායාරූපය :10 -මේ සියල්ල එක් තැන් වූ ගාලූ මුවදොර ආකර්ෂණයේ රහස

සාරාංශය

ගාලූ මුවදොරෙහි ලබා ගත් මෙම ඡායාරූප තුළින්, ප‍්‍රජාවේ එකතු වීම, විනෝදය ගත කිරීම, පවතින පීඩනයෙන් මිදී තම සමුහයා සමග නිදහසේ ගත කරන අයුරු මෙම ඡායාරූප තුළින් දැක ගත හැකිය. විශේෂයෙන්ම කොළඹ නගරය ආශ‍්‍රීතව පවතින බැවින් ගාලූ මුවදොර දේශීය මෙන්ම විදේශිකයන්ගේ ආකර්ෂණයට නතුව ඇත. ඉහත ඡායාරූප විමර්ෂණයේ දී ලාංකික ස්වයං රැකියා නියුක්තිකයන් ජීවත් වීමට දරණ වෙහෙස, කුණු කසල ගැටලූව සහ යාචකයින්ගේ ප‍්‍රශ්න ගාලූ මුවදොර තුළ දැකගත හැකිය.

විශේෂයෙන්ම බහු ජාතික සමාගම්හි වෙළඳ ප‍්‍රචාරණයන් දක්නට ලැබීමෙන් යටත් විජිතකරණයෙන් පසුව ස්ථාපිත කළ සෑම ආකෘතියක්ම තව දුරටත් ලාංකිකයන් අනර්ඝත්වයෙන් අගය කරන බව පෙනේ. මෙම සමස්ථ ඡායාරූප තුළින් නිරූපණය වන්නේ ගාලූ මුවදොරට පැමිණෙන්නන්ගේ වාර්ගික අනුකලනය, පංති විෂමතාවය, දේශීය විදේශීයභාවය, ආර්ථීක මට්ටම සහ ජීවන විලාශය වැනි සංකීර්ණ සමාජ සන්දර්භයන්ය. එනම් ගාලූ මුවදොර ”බහු සංස්කෘතික ඒකකයක්” වශයෙන් හැඳින්විය හැකි අතර එම තත්ත්වය ඉහත ඡායාරූප තුළින් සන්නිවේදනය කරගත හැකිය.

Doorways to the Future and Beyond

Prof. Sasanka Perera

Doorways have interested me for quite some time as a photographer; this is mostly because to me, open doorways are passages to domains of possibility; they are open to view fragments of memory from the past; they beckon us in the direction of the future and beyond, towards imagination and towards freedom. So I thought I would contribute these three photos I have taken of doorways when you are celebrating the first anniversary of the blog, the reestablished sociology students association and when contemplating your own futures in the context of both the past and the present. Many doorways are open for you to travel through and explore. Good luck and best wishes.

අනාගතය සහ ඉන් ඔබ්බට යන මං දොර‍ටු

මහාචාර්ය සසංක පෙරේරා

ඡායාරූප ශිල්පියෙක් වශයෙන් කාලාන්තරයක් මුලුල්ලේ මා නෙත් ගැටී ඇති මං දොර‍ටු මා සිත් ඇද ගැනීමට සමත්වී ඇත. ඒ මූලික වශයෙන් මට හැ‍ඟෙන ආකාරයට විවෘත මං දොර‍ටු යනු අනේකවිධ අවස්ථා සඳහා විවර වූ මාර්ග සං‍කේතවත් කරන නිසාය. ඒවා හරහා අතීත මතකසටහන්වලින් ශේෂ වූ නිමේශ අපට දැක ගත හැක. එමෙන්ම මේ මං දොර‍ටු අනාගතය සහ ඉන් ඔබ්බට මෙන්ම නිදහස සහ පරිකල්පනය වෙත දිවෙන මාර්ග ද ප්‍රදීපනය කරයි. ඔබගේ බ්ලොග් අඩවියට සහ ප්‍රතිස්ථාපනය කළ සමාජවිද්‍යා ශිෂ්‍ය සංගමයට වසරක් සපිරෙන මේ මොහොතේ මෙන්ම අතීත හා වර්තමාන සන්දර්භ හරහා ඔබගේ අනාගතය පිළිබදව සිතමින් සිටින මේ මොහොතේ මං දොර‍ටුවල මා ගත් මෙම ඡායාරූප තුන මෙලෙස දායක කිරීමට සිතුවෙමි. ඔබට ඉදිරියට ගමන් කිරීමට සහ ගවේශනය කිරීමට මං දොර‍ටු ‍රැසක් විවර වී ඇත. ඔබට සුභ පැතුම්.


Tokyo University, Tokyo – 2010

Neemrana Fort, Rajastan - 2005

Kataragama Shrine, Kandy - 2003

The above note and photographs were sent to socioscope blog by Prof. Sasanka Perera on 7th December 2010.